HABERLER

694 SAYILI KHK'YA İLİŞKİN BİLGİ NOTU
KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE YER ALAN YARGIYA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

694 SAYILI KHKYA İLİŞKİN BİLGİ NOTU - HABERLER - Ekol Hukuk Ofisi

694 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE YER ALAN

YARGIYA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

(25/8/2017)

 

I- UYUŞTURUCU SUÇUYLA DAHA ETKİN MÜCADELE EDİLEBİLMESİ AMACIYLA YAPILAN DÜZENLEMELER

 

  1. Esrar üretmek için kenevir ekenlere hapis cezasının yanında 500 günden 10.000 güne kadar adli para cezası da verilecektir
  1. Esrar üretmek için kenevir ekenleri tespit etmek amacıyla Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenen iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması ile teknik araçla izleme tedbirleri uygulanabilecektir.
  1. Uyuşturucu imal ve ticaretinde hapis cezasının yanında verilen adli para cezasının alt sınırı artırılmaktadır.

İmal, ithal ve ihraç edenlere verilecek adli para cezasının alt sınırı 2000 gün,

Uyuşturucu satan, veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden ve bulunduranlara verilecek adli para cezasının alt sınırı 1000 gün olarak artırılmaktadır.

  1. Uyuşturucu kullanımı için özel yer ve donanım sağlayan, yakalanmayı zorlaştıracak önlemler alan ve kullanma yöntemleri hakkında bilgi verenlere hapis cezası yanında 1.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası verilecektir.
  1. Uyuşturucu kaçakçılığı suçu için kullanılan araçlara el konulacak ve bu araçlar tasfiye edilecektir.

Araçların tescil kaydı olmaması, önemli miktar ve değerde uyuşturucu madde ile ele geçirilmesi, özel tertibatlı olması ve suç için tekrar kullanılması durumlarında bu araçlar sicile şerh düşüldükten sonra sahibine iade edilmeyecek ve sahibi aracın değeri kadar teminatı yatırmadığı takdirde araçlar satılacaktır. Yargılama sonunda müsadere kararı verildiği takdirde aracın satışından elde edilen para hazineye kaydedilecek, aksi takdirde sahibine iade edilecektir.  

 

II- YASADIŞI ŞANS OYUNU, BAHİS VE KUMAR SUÇLARIYLA DAHA ETKİN MÜCADELE YAPILABİLMESİ AMACIYLA YAPILAN DÜZENLEMELER

 

  1. Yurtiçindeki veya yurtdışındaki spor müsabakalarıyla ilgili olarak, kanuni yetki olmaksızın bahis ve şans oyunları oynatanlar hakkında Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenen taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma, iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi ve teknik araçlarla izleme tedbirleri uygulanabilecektir.

 

  1. Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle veya örgütlü olarak işlenen kumar suçlarıyla daha etkin mücadele amacıyla,  verilecek hapis cezası artırılmaktadır.

Ayrıca bu suç bakımından da Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenen koruma tedbirleri uygulanabilecektir.

 

III- SOYUT VE DAYANAKSIZ İHBAR VE ŞİKÂYETLER İÇİN SORUŞTURMA ÖNCESİNDE BİR ÖN DEĞERLENDİRME SÜRECİ OLUŞTURULMAKTADIR

 

Cumhuriyet başsavcılığına yapılan ihbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilecektir.

Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmeyecektir.

Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararların ilgili kolluk birimine bildirilmek suretiyle kayıtların düzeltilmesi de sağlanmaktadır.

Bu kararlar ayrı bir sisteme kaydedilerek kişilerin “lekelenmeme hakkı” korunmuş olacaktır.

 

IV- BAKANLIĞIMIZ İNSAN HAKLARI DAİRE BAŞKANLIĞINA İLİŞKİN  DÜZENLEMELER

 

Halen Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne bağlı faaliyet gösteren İnsan Hakları Daire Başkanlığı idari kapasitesi güçlendirilmek suretiyle müstakil hale getirilmekte ve görev alanı nazara alınarak Bakanlığımızın ana hizmet birimleri arasına alınmaktadır.

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurulara ilişkin görüşlerin hazırlanması ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine açılan davalara ilişkin ülkemiz savunmasının hazırlanması faaliyetleri bakımından söz konusu düzenleme önem arz etmektedir.

 

V- YARGILAMALARIN HIZLANDIRILMASI VE ETKİNLİĞİNİN ARTIRILMASI AMACIYLA YAPILAN DÜZENLEMELER

 

  1. Duruşmalarda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle sorgu yapılması uygulamasının (SEGBİS) kapsamı genişletilerek; alt sınırı beş yıldan fazla olan suçlarda da SEGBİS kullanılabilecek ve sanığın rızası aranmayacaktır.
  1. Karar verme aşamasına gelmiş dosyalarda zorunlu müdafiin duruşmaya katılmaması durumunda da hükmün açıklanabilmesi ve böylelikle dosyanın sonuçlandırılabilmesi imkanı getirilmektedir.
  1. Darbeye teşebbüs suçları ile terör suçlarında azami tutukluluk süresi 5 yıldan 7 yıla çıkarılmaktadır.

Örgütlü suçlardan 4 yılın üzerinde;

Toplam 76 kişi tutuklu olup,

Bunlardan 25 tanesi 4 - 4.5 yıl aralığında,

51 tanesi ise 4.5 - 5 yıl aralığında

bulunmaktadır.  

  1. Gizli soruşturmacının tanık olarak dinlenmesi gerektiğinde, duruşmada hazır bulunma hakkına sahip bulunanlar olmadan ya da ses veya görüntüsü değiştirilerek özel ortamda dinlenebilecektir.
  1. Teknik araçlarla izleme tedbiri ile birlikte gizli soruşturmacı görevlendirilmesi halinde teknik araçlarla izlenme tedbirinin uygulama süresi bir kat artırılmaktadır.
  1. Milletvekilleri hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, TBMM'nin ve milletvekillerinin Ankara'da bulunması nedeniyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine verilmektedir.

Soruşturmayı Ankara Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapacaktır. Suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılması istenebilecektir.

Halen yürütülmekte olan soruşturma ve kovuşturmalar bulundukları yerde görülmeye devam olunacaktır.

Halen milletvekilleri hakkında kovuşturma aşamasında toplam 409,

Soruşturma aşamasında 123,

dosya bulunmaktadır.

  1. İnfaz hakimliğinin kararlarına karşı yapılan itirazların kanunen 2 numaralı ağır ceza mahkemesi tarafından bakılma zorunluluğu kaldırılmak suretiyle, işbölümü yapma konusunda HSK’ya görev ve yetki verilmektedir.

Böylelikle terör suçlarına bakan 2. ağır ceza mahkemelerinin iş yükünün azaltılması amaçlanmaktadır.

  1. Yeni kurulan istinaf mahkemelerine diğer istinaf mahkemelerinden dosya gönderilmemesi sağlanmak suretiyle bu mahkemelerin başladığı anda aşırı bir iş yüküyle karşılaşmamaları sağlanmaktadır.
  1. Ceza muhakemesi sürecindeki iş ve işlemler nedeniyle açılan tazminat davalarında hükmedilecek vekalet ücreti için alt ve üst sınırlar getirilmektedir.

Ceza mahkemelerinde görülen davalardaki maktu vekalet ücretinde tavan 3960 TL’den 770 TL’ye düşürülecektir. Böylece gözaltı, tutuklama vb tedbirler nedeniyle Hazine aleyhine açılan davalarda yüksek vekalet ücreti ödenmesinin önüne geçilecektir.

Ayrıca bu kararların kesinleşmeden ve öncelikle idareye başvurulmadan takip konusu yapılamayacağı kurala bağlanmaktadır. İdare tarafından ödenmediği takdirde icra takibine başlanabilecektir.

 

VI- DİĞER DÜZENLEMELER

  1. Ormanlık alanlarda adlî hizmet binaları ile ceza infaz kurumlarının inşası ve işletimine imkan tanınmaktadır.
  1. Hâkim ve savcıların kişisel güvenliklerinin artırılması amacıyla silah edinmelerini ve bu silahların teminini kolaylaştırıcı hükümler getirilmektedir.

Hakim ve savcıların zati silah edinmelerine ilişkin işlemler KDV ve ÖTV’den muaf olacaktır.

Hakim ve savcılar biri yerli diğeri ithal olmak üzere en çok iki adet silah temin edebileceklerdir.

8.500 Türk Lirasına satılmakta olan ithal bir silah hakim ve savcılara 5.000 Türk Lirasına satılacaktır.  

1.700 Türk Lirasına satılmakta olan yerli bir silah hakim ve savcılara 1.000 Türk Lirasına satılacaktır.

  1. Ceza infaz kurumu personelinin fiili hizmet süresi zammından (yıpranma payı) yararlanmaları sağlanmaktadır.

Ceza infaz kurumu personelinin yaptığı hizmetin niteliği ve zorluğu, görev yapılan yerin fiziki koşulları, muhatap oldukları hükümlü ve tutuklular ile yakınları tarafından her türlü saldırıya uğrama riski altında görev yapmaları ve tüm bu hususların personelin ruhen ve bedenen yıpranmasına neden olması göz önüne alınarak ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklular ile bilfiil irtibat içinde olan tüm personelin fiili hizmet süresi zammından yararlanmaları sağlanmaktadır.

  1. Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin infaz edilen disiplin cezalarının kaldırılması için aranan süre ve karar koşulu, 1/8/2017 tarihinden önceki eylemleriyle sınırlı olmak üzere kaldırılmaktadır.  

Bu hüküm terör suçları, darbe suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar bakımından uygulanmayacaktır.

Bu düzenlemeye göre yaklaşık 10 bin hükümlünün kapalıdan açık ceza infaz kurumuna ayrılacağı, bu kişilerden yaklaşık 3 bin hükümlünün de denetimli serbestlik hükümleri kapsamında tahliye olacağı değerlendirilmektedir.

  1. Adalet ve Hakimler ve Savcılar Kurulu müfettişliğine atanmak için aranan 5 yıllık hizmet  yapma süresi 3 yıla indirilmektedir.
  2. Adli Tıp Kurumunda kurulan yeni ihtisas kurulları ile üst kurulların göreve başlayabilmesi için gerekli alt yapı ve teknik hazırlık çalışmaları ile uzmanların belirlenmesinin henüz tamamlanmamış olması nedeniyle bu kurulların göreve başlayacağı tarih 1/1/2018 olarak değiştirilmektedir.
  1. Askerî yargının kaldırılması nedeniyle askerî ceza infaz kurumları da kaldırılmaktadır.
  1. 691 sayılı KHK ile, bilirkişilerde aranacak şartlar arasına "terörle bağlantılı olmama" hususu eklendiğinden, diğer kanunlarda bilirkişilerde aranacak şartlara yapılan atıflar düzeltilmektedir.
  1. Bakanlığımız ve Hakimler ve Savcılar Kurulunun ihtiyacı nazara alınarak kadro ihdası yapılmaktadır.

4000 hakim ve savcı ile 2000 hakim adayı,

Hakimler ve Savcılar Kurulu için 30 başmüfettiş ve 70 müfettiş,

Kadrosu ihdas edilmektedir.

  1. 15/8/2016 tarihli ve 674 sayılı KHK ile İnfaz Kanununa eklenen ve ceza infaz kurumu yapımını kolaylaştırıcı hükümler içeren geçici maddenin uygulama süresi 31/12/2020 tarihine kadar uzatılmaktadır.

 

Bilgilerinize arz olunur.